جمعى از نويسندگان
24
شناخت نامه محدث قمى ( فارسى )
. . . مؤلف از نوابغ و بزرگان علم حديث است و در فن تأليف در عصر حاضر ، مقام ارجمندى را احراز نموده و خدمات او در اين راه بر احدى پوشيده نيست . و ) نويسندهء كتاب رهبر خرد و ادوار فقه و . . . كه در مشهد توفيق ديدار مشاراليه را يافته و از محبتها و فضائل او بهره برده است ، در مقدمهء كتاب الفوائد الرضويه محدث قمى مىگويد : مرحوم حاج شيخ عباس قمى بى اغراق و مبالغه ، خود چنان بود كه براى ديگران مىخواست ، و چنان عمل مىكرد كه به ديگران تعليم مىداد . سخنان و مواعظ او چون از دل خارج مىشد و با عمل توأم بود ، ناگزير بر دل مىنشست ، و شنونده را به عمل وا مىداشت . هر كس او را با آن حال و صفا و خلوص مىديد - عالم بود يا جاهل ، عارف بود يا عامى ، بازارى بود يا ادارى ، فقير بود يا غنى - و سخنان سرتا پا حقيقت را از او مىشنيد ، بى اختيار انقلابى در حال وى پديد مىآمد و تحت تأثير مىآمد و تحت تأثير بيانات صادقانه و نصايح مشفقانه او واقع مىشد و به فكر اصلاح حال خويش مىافتاد . صفات فاضله و ملكات روحى محدث قمى در كليه اخلاق حسنه و ملكات فاضلهء انسانى برجسته بود و از سيما و قيافهاش آثار صداقت و صفا و نجابت و خداترسى ظاهر و هويدا بود . بيانى شاكر و دل و زبانى ذاكر داشت ، با رفتار و گفتار و كردارش مروج دين حنيف بود ، يكى از ويژگىهاى اخلاقى ايشان اين بود كه علاقه زايد الوصفى به مطالعه و كتابت داشته همدرس و همدورهاش آيت اللَّه شيخ آقا بزرگ تهرانى ، دربارهء او مىنويسد : . . . او پيوسته سرگرم كار بود ، عشق شديد به نوشتن و تأليف و بحث و تحقيق داشت . هيچ چيز او را از اين شوق و عشق منصرف نمىكرد و مانعى در اين راه